“Hoe oud ben
jij dan?”
Dat vragen ze me in de klas. En daarna: hoe heb je dit geleerd? Heb jij eigenlijk op school gezeten?
Ja. En nee.
Ja, ik heb op school gezeten. Ja, ik heb een opleiding gedaan. Maar heb ik daar het meeste geleerd? Nee.
Niet iedereen is geschikt om op school te leren. Ik ben iemand die het in de praktijk leert. Doen, doen, doen. Op je bek gaan en het opnieuw proberen. Leren tot diep in de nacht, mezelf dingen aanleren. Daar leerde ik meer van dan uit de boeken.
En dan zeg ik iets wat ongemakkelijk is voor iemand die zelf voor de klas staat. Een boek ligt pas na jaren in de schappen. Techniek gaat zo hard dat de kennis in die boeken soms al achterhaald is tegen de tijd dat een klas hem opslaat. Zeker bij technische opleidingen. Dat vind ik jammer.
Ga maar eens op je bek
Dan kan je in ieder geval zeggen: ik heb het geprobeerd. Dat is de zin die ik ze meegeef.
Blijf niet hangen in vroeger en nu. Doe je niet mee, dan mis je de boot — en die vaart toch wel weg.
Blijf niet hangen tussen vroeger en nu
Dat is het tweede wat ik ze meegeef. De boot vaart, of je nu meegaat of niet. Doe je niet mee, dan mis je hem — en inhalen kan straks niet meer.
Dat is geen bangmakerij. Het is rekenen. Techniek gaat harder dan een mens bijleert, dus als je een paar jaar overslaat is het gat niet meer te overbruggen met een cursus.
Leren tot diep in de nacht, jezelf dingen aanleren: bij mij heeft dat het beste gewerkt. Maar ik ben ook eerlijk — niet iedereen is daarvoor gemaakt, en dat is geen mindere manier.